Friday, December 18, 2015

මහින්ද ජයසිංහගේ බිකිනි භීතිකාව සහ නලින්ද ජයතිස්සගේ හෝමොෆෝබියාව


මලිංගික අයිතිවාසිකම්වලට තමා ‘දැඩි ලෙස විරුද්ධ බව’ ජනතා විමුක්ති පෙරමුනේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත‍්‍රී වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස පසුගිය දිනෙක ඬේලි නිවුස් පුවත්පත හා සම්මුඛ සාකච්ඡුාවකට එක්වෙමින් ප‍්‍රකාශ කොට තිබුනි. ඔහුට අනුව සමලිංගිකත්වය අස්වාභාවික දෙයක් නිසා එයට පිලිගැනීමක් ලබාදිය නොහැක.

නලින්ද ජයතිස්සගේ මේ ප‍්‍රකාශය බෙහෙවින් සිත්ගන්නා සුලq එකක් වන්නේ එය මෙරට වාමාංශයේ එක් ප‍්‍රවනතාවයක් වන ජවිපෙ ප‍්‍රවනතාවයේ එක් වැදගත් පැතිකඩක් පරාවර්තනය කරන බැවිනි. ස්ත‍්‍රී හා පුරුෂ සමලිංගික - පාරලිංගික හා සංක‍්‍රාන්ති ලිංගික ජනතාවගේ විමුක්තිය (LGBT Liberation) පිලිබඳ කතිකාව සමකාලීන ලෝක දේශපාලනයේ සාකච්ඡාවට ගැනෙන වැදගත් ප‍්‍රශ්නයකි. එල්ජීබීටී ප‍්‍රජාවන් වූ කලී ඉතිහාසය තුල විශාල පීඩනයකට හා ආන්තිකකරනයකට ගොදුරු වූ ප‍්‍රජාවකි. විශේෂයෙන්ම ඒබ‍්‍රහමික ආගමික සම්ප‍්‍රදායන් විසින් මෙම වෙනස් ලිංගික නැඹුරුතා සලකන ලද්දේ පාපයක් හා අපරාධයක් ලෙසය.
මිනිස් ඉතිහාසය තුල පැවැති පුරුෂමූලිකත්වය තරම්ම මර්ධනකාරී වූත් බැහැරකිරීම්වාදී වූත් සංස්ථාවක් වන්නේ විෂම ලිංගික ඒකාධිකාරයයි. මෙන්න මේ ඒකාධිකාරය නිසා වෙනස් ලිංගික නැඹුරුවක් සහිත ප‍්‍රජාවන් ස්වකීය දෛනික ජීවිතයේ ඉතාම සාමාන්‍ය ක‍්‍රියාකාරකම්වල සිට ඔවුන්ගේ සමාජයීය පැවැත්ම දක්වා වූ බොහෝ ක්ෂේත‍්‍රවල දී තුච්ඡ ලෙස වෙනස් කොට සැලකීමට ලක්වූහ. දැනුත් ඔවුහු එබඳු පීඩාවකට ගොදුරු වී සිටිති.

මෙකී පීඩිත ප‍්‍රජාවන්ගේ විමුක්තිය පිලිබඳ ප‍්‍රශ්නය දේශපාලන සංවිධානාත්මකභාවයකින් යුක්තව මතු කිරීම ආරම්භ වූයේ ‘60 දශකයේ දීය. නව සමාජ ව්‍යාපාර ලෙස හැඳින්වෙන, නිල කොමියුනිස්ට් පක්ෂවල බල ක්ෂේත්‍රයන්ට පිටින් පැන නැගුනු විවිධ විමුක්ති අරගල අතර එක් අරගලයක් වූයේ එල්ජීබීටී ප‍්‍රජාවන්ගේ විමුක්තිය පිලිබඳ අරගලයයි. ස්ත‍්‍රී විමුක්තිය, යුධ විරෝධය හා පරිසර දේශපාලනය මෙලෙස වර්ධනය වූ වෙනත් දේශපාලන ප‍්‍රවනතාවයෝය.

මුල් කාලයේ එල්ජීබීටී ප්‍රජාවන්ගේ විමුක්තිය සම්බන්ධයෙන් ස්ථාපිත දේශපාලන සංස්ථාවන් තුල පැවැතියේ බැහැරකිරීම්වාදී ආකල්පයකි. යුරෝපයේ එවකට පැවැති විශාල වාමාංශික පක්ෂ තුල මෙම අරගලය සම්බන්ධයෙන් ගත යුතු ආස්ථානය පිලිබඳ විශාල වාද විවාද පැවැති අතර ආර්ථික ඌනිතවාදයක් තුල සිරගතව සිටි බොහෝ ස්ථාපිත පක්ෂ පංති අරගලය නොවන මෙබඳු සෙසු ආකාරවල අරගල කෙරෙහි දැක්වූයේ උදාසීන ආකල්පයකි.

කෙසේ වූවද ‘70-‘80 දශකවල මෙම තත්වයෙහි කැපී පෙනෙන විතැන් වීමක් හට ගනී. මේ කාලය වන විට එල්ජීබීටී විමුක්තිය පිලිබඳ ප‍්‍රශ්නය සුලුතර ප‍්‍රජාවක් විසින් මතුකරන ආන්තික ප‍්‍රශ්නයක තැනෙහි සිට ක‍්‍රමානුකූලව ප‍්‍රධාන දහරාවේ ප‍්‍රශ්නයක තත්වයට විතැන් වූයේය. එල්ජීබීටී අයිතිවාසිකම් ලෙස මෙය ලිබරල් අයිතිවාසිකම් කතිකාවතට ඇතුලූ වූ අතර මෙකී අරගලයන්ගේ ප‍්‍රතිඵල ලෙස වෙනස් ලිංගික නැඹුරුතා අපරාධකරනය කරනු ලැබූ ආචීර්නකල්පික නීති වෙනස් කරන තැනට ඇතැම් රාජ්‍යයන් තල්ලූ විය.
මෙම අරගලය මේ මොහොතේ ද සජීවීව පවතින අරගලයකි. නිදසුන් ලෙස සමලිංගික විවාහ සඳහා විෂමලිංගික විවාහ සඳහා තිබෙන පිලිගැනීම ඉල්ලා බොහෝ රටවල අරගල සක‍්‍රීයව පවතී. සමලිංගිකත්වය හා වෙනස් ලිංගික නැඹුරුතා අස්වාභාවික, පිලිකුල් කටයුතු දෙයක් ලෙස දකින ගතානුගතික දැක්ම හඳුන්වනු ලබන්නේ සමලිංගික භීතිකාව (Homophobia) ලෙසය. ලෝකයේ බොහෝ සමාජවල - විශේෂයෙන් බටහිර සමාජවල - හෝමෝෆෝබියානු අදහස් දරනු ලබන්නේ අන්ත දක්ෂිනාංශික දේශපාලන කන්ඩායම් විසිනි. ආගමික ගතානුගතිකවාදයෙන් මෙහෙයවෙනු ලැබෙන ප‍්‍රතිගාමී කොන්සර්වැටිව් දේශපාලන කල්ලි විසිනි එල්ජීබීටී අයිතිවාසිකම් සම්බන්ධයෙන් දැඩි ලෙස ස්වකීය විරෝධය දක්වනු ලබන්නේ.

ලෝකයේ සිදු වී තිබෙන මෙම විශාල පැරඩයිම වෙනස ගැන ලංකාවේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුනට කිසිදු අදහසක් නැති බව නලින්ද ජයතිස්සගේ ප‍්‍රකාශය මගින් පෙන්නුම් කෙරේ. එම පක්ෂයේ හෝමෝෆෝබියාව වූ කලී හුදෙක් එම පක්ෂය ගිලී සිටින ආර්ථික ඌනිතවාදයක් පිලිබඳ ප‍්‍රශ්නයක් පමනක් නොවේ. එම ප‍්‍රශ්නයට අමතර තවත් සංස්කෘතික පැතිමානයක් ද තිබේ. ගම්බද දුගී තරුනයන්ගේ රැඩිකල් ව්‍යාපාරයක් ලෙස ආරම්භ වූ ජනතා විමුක්ති පෙරමුනේ සංස්කෘතික තර්කනය දැඩි ලෙස ග‍්‍රාමීය සිංහල බෞද්ධ ප‍්‍රතිමානයන් විසින් පාලනය කරනු ලැබෙන්නකි. ඒකභාර්යා-ඒකපුරුෂ පවුල කෙරෙහි තිබෙන දැඩි පක්ෂපාතීත්වය, මත්පැන් සිගරට් පරිභෝජනය ආදී ‘සංකර’ පුරුදු ගැන තිබෙන බැහැරකිරීම්වාදී ආකල්පය, නාගරික සංස්කෘතික ලක්ෂන ‘සුලු ධනේශ්වර ලක්ෂන’ ලෙස දැකීමේ නැඹුරුව සහ ඒ වෙනුවට ඊනියා ‘චාම් පැවැත්ම’ රොමෑන්තිකකරනයට ලක්කිරීමට තිබෙන යොමුව ආදී සියල්ල මෙකී ග‍්‍රාමීය සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතික ප‍්‍රතිමානයන්ගේ පරාවර්තනයන්ය.

හිරුනිකා පේ‍්‍රමචන්ද්‍ර දේශපාලනයට පිවිසි කාලයේ සිදුවූ එක් සිදුවීමක් මෙහිදී සඳහන් කරනු වටී. ඇය රූප රාජිනී තරගයක දී නාන ඇඳුමක් හැඳීම පදනම් කොට ගෙන ඇතැම් පිරිස් ඇයට එරෙහි ද්වේශසහගත ව්‍යාපාරයක් දියත් කල අතර ඒ යුගයේ හිරු රූපවාහිනියේ එක්තරා දේශපාලන සංවාදයක දී සරත් මනමේන්ද්‍ර ඇගේ එබඳු ඡායාරූපයක් පෙන්වමින් එය දෝශ දර්ශනයට ලක්කලේය. එම අවස්ථාවේ සරත් මනමේන්ද්‍රට යාබදව වාඩි වී සිටි ජවිපෙ නියෝජිත මහින්ද ජයසිංහ ද මනමේන්ද්‍රට එකතු වෙමින් හිරුනිකාගේ නාන ඇඳුම කෙරෙහි විවේචනාත්මක වූයේය. සුනිලා අබේසේකර ජවිපෙ ක‍්‍රියාකාරිනයක වී සිටි යුගයේ ඇය විසින් නාන ඇඳුමක් හැඳීම පක්ෂ උප සංස්කෘතිය තුල ‘ආන්දෝලනයට’ තුඩු දුන් අයුරු ගැන සඳහනක් ජවිපෙ හිටපු ලේකම්වරයෙක් වන ලයනල් බෝපගේ විසින් ඇය මියගිය ඉක්බිති ලියන ලද උපහාර ලිපියක දැක්වේ. ජවිපෙ සංස්කෘතික ජීවිතය පිලිබද අදහසක් ඇති ඕනෑම අයෙක්ට මෙම මනෝභාවය ඉතා හුරුපුරුදුය.

මහින්ද ජයසිංහගේ ‘බිකිනි භීතිකාව’ මෙන්ම නලින්දගේ සමලිංගික භීතිකාව ද පැන නගින්නේ එකම මූලයකිනි. එය ජවිපෙ සම්ප‍්‍රදායේ සංස්කෘතික ලෝක දැක්ම පැනනගින ග‍්‍රාමීය සිංහල බෞද්ධ සදාචාර ප‍්‍රමිතීන් තුලින් ව්‍යුත්පන්න වූවකි. වෙනස් ලිංගික නැඹුරුතා පිලිගත නොහැක්කේ ඒවා ‘අස්වාභාවික’ නිසා යැයි නලින්ද කියන්නේ නම් ඔහුට කිව යුත්තේ සියලූ මිනිසුන්ට සමාන අවස්ථා තිබිය යුතු බවට වූ සමාජවාදී සංකල්පයේ සිට ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය, මිනිස් නිදහස ආදී සියලූ වටිනාකම් ‘ස්වභාවික’ ඒවා නොව ශිෂ්ටාචාරය විසින් සාක්ෂත් කරගත් සමාජයීය ජයග‍්‍රහනයන් බවයි. ජවිපෙ පසුගිය කාලයේ ඉදිරිපත් කල අදහසක් වූයේ තම පක්ෂය පෙනී සිටින්නේ 'නවීන සමාජවාදය' වෙනුවෙන් බවයි. සැබැවින්ම නවීන සමාජවාදී ව්‍යාපාරයක් වීමට නම් ජවිපෙ කල යුත්තේ පසුගිය මැතිවරන කාලයේ සිදුකලා මෙන් ලංකා වානිජ මන්ඩලයේ තක්කඩීන් සමග සුරතල් වීම නොව තමාට ජානමය වශයෙන් උරුම වී තිබෙන ඉහත කී ඌනිත පටු ලෝක දැක්මෙන් මිදී ගැනීමය.

Monday, December 14, 2015

මානව හිමිකම් කොමිසම සහ ප‍්‍රජාතාන්ත‍්‍රීය අරගලයේ නව මං පෙත්

සස් ජාතික ගනකාධිකරන ඩිප්ලෝමා පාඨමාලාව හදාරන සිසුන්ට පසුගිය දිනෙක එල්ල වූ මිලෙච්ඡ පොලිස් ප‍්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව ස්වකීය විමර්ශන වාර්තාව එලි දක්වා තිබේ. අදාල පහරදීම නිසා සිසුන්ගේ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය වී තිබෙන බව එහිදී නිගමනය කොට තිබෙන කොමිසම එම සිසුන්ට වන්දි ගෙවන ලෙස පොලිසියට නියම කොට ඇත. එසේම අදාල පහර දීම්වලට වගකිව යුතු නිලධාරීන්ට එරෙහි විනය ක‍්‍රියාමාර්ග ගන්නා ලෙස ද නියෝග කොට තිබේ.

මානව හිමිකම් කොමිසමේ මෙම තීන්දුව වැදගත් එකක් වන්නේ එම කොමිසමේ භූමිකාව පිලිබඳ අලුත් එලැඹුමක් එමගින් පෙන්නුම් කරන නිසාය. මෙම පොලිස් පහරදීම විශාල කම්පනයක් රට තුල ඇති කලේය. ඒ පිලිබඳ විමර්ශන කටයුතු ඇරඹීමට කොමිසම තීරනය කොට තිබුනේ ඒ ගැන නිල පැමිනිල්ලක් ඉදිරිපත් වීමටත් පෙරය. වර්තමාන මානව හිමිකම් කොමිසමේ සාමාජිකත්ව සංයුතිය තුල මානව අයිතිවාසිකම් ප‍්‍රශ්න සම්බන්ධයෙන් ප‍්‍රගතිශීලී ඉතිහාසයක් පෙන්නුම් කල සාමාජික නියෝජනයක් පවතී. මෙම පිරිස්වල ආත්මමූලික බලපෑම මෙබඳු කඩිනම් විමර්ශනයක් සඳහා කොමිසම තල්ලු කල ප‍්‍රබල සාධකයක් වූවා විය හැක.

1996 දී පිහිටවූ මානව හිමිකම් කොමිසම සතු බලතල සීමාසහිතය. පසුගිය කාලයේ එම සීමාසහිත බල ක්ෂේත‍්‍රය පවා එම ආයතනය විසින් උපයෝගී කරගනු නොලැබීය. විශේෂයෙන්ම රාජපක්ෂ පාලන යුගයේ මෙම තත්වය වඩාත් නරක අතට පිරිහී තිබුනි. මාධ්‍යවේදී ප‍්‍රගීත් එක්නැලිගොඩගේ බිරිඳ සන්ධ්‍යා එක්නැලිගොඩ වරෙක ප‍්‍රකාශ කොට තිබුනේ තමා සැමියාගේ අතුරුදහන්වීම පිලිබඳ විමර්ශන ගැන තමා මානව හිමිකම් කොමිසමෙන් නිරන්තර විමසීම් සිදුකරන විට ‘වැඩ කරන විදිහ අපි දන්නවා - අපට කියල දෙන්න එන්න එපා’ වර්ගයේ පිලිතුරක් තමන්ට ලැබුනු බවයි. මේ ප‍්‍රතිචාරය මෙම ආයතනය පිරිහී තිබූ ප‍්‍රමානය හකුලූවා දක්වන සංකේතයක් වැන්න. විශ්ව විද්‍යාල සිසුන්ට කල පහරදීම සම්බන්ධයෙන් කොමිසම පසුගිය දා කල විමර්ශනය ස්වකීය බල ක්ෂේත‍්‍රය සක‍්‍රීයව උපයෝජනය කරගැනීමට කොමිසමේ නව සාමාජිකත්වය දක්වන උනන්දුව පිලිබඳ ප‍්‍රශංසනීය උදාහරනයකි.

එම එලැඹුම අගය කරන අතර ඉන් නොනැවතී ප‍්‍රශ්නය වඩාත් බැරෑරුම් මානයක් තුල වර නැගීම අවශ්‍ය වේ. මිනිස් අයිතිවාසිකම් පිලිබඳ ලිබරල් සංකල්පනයේ පදනම රාජ්‍යයේ අත්තනෝමතිකත්වයෙන් පුද්ගලයින්ගේ අයිතීන් ආරක්ෂා කරගැනීමය. ඒ අනුව වර්ධනය වූ මූලික අයිතිවාසිකම් නීතිය සලකනු ලබන්නේ රාජ්‍යය විසින් පුද්ගලයින්ගේ අයිතිවාසිකම් කඩවීම පිලිබඳ ක්ෂේත‍්‍රයයි. එහෙත් ප‍්‍රශ්නය නම් මිනිස් අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරන්නේ රාජ්‍යය විසින් පමනක් නොවීමයි.

පසුගිය දිනෙක කටුනායක නිදහස් වෙලඳ කලාපයේ දී තමා ලද අත්දැකීමක් පිලිබඳ ආචාර්ය සුමනසිරි ලියනගේ ෆේස්බුක් සටහනක් යොදා තිබුනි. ලෝකයේ ප‍්‍රධාන පෙලේ සන්නාමයන් වෙනුවෙන් ඇගලුම් නිපදවන ‘ස්මාර්ට් ෂර්ට්’ නම් වූ කර්මාන්තශාලාවක් ගැනය ඒ සටහන. මෙම කම්හලේ කම්කරුවන් වෘත්තීය සමිතියක් ආරම්භ කිරීමට උත්සාහ කොට ඇති අතර පාලනාධිකාරිය විවිධ හේතු දක්වමින් ඒ සඳහා මූලිකත්වය ගත් කම්කරුවන් නම දෙනෙක් සේවයෙන් පහකොට තිබේ. තවද පොලිසියේ හා ප‍්‍රාදේශීය චන්ඩින්ගේ ආධාර සහිතව වෘත්තීය සමිතිගත වීමට උත්සාහ කරන කම්කරුවන් පාලනාධිකාරිය විසින් බිය ගන්වමින් සිටී. දැන් මෙතැන කම්කරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරනු ලබන්නේ රජය නොව පුද්ගලික සමාගමක් විසිනි. එහෙත් මූලික අයිතිවාසිකම් නීතිය අනුව කොම්පැනියකට විරුද්ධව මානව හිමිකම් නඩු පැවරිය නොහැක. රජය විසින් අයිතිවාසිකම් කඩකිරීම් වැලැක්වීමට ප‍්‍රතිපාදන තිබුනත් පුද්ගලික සමාගම් විසින් එය කරන විට ඒ සඳහා මූලික අයිතිවාසිකම් නීතියේ ප‍්‍රතිකර්ම නොමැත.

රජය යනු බලය සංකේන්ද්‍රගත වී තිබෙන ආයතනයකි. එම ආයතනයෙන් අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරගත යුත්තේ එලෙස අධික ලෙස සංකේන්ද්‍රගතව තිබෙන බලය මහජනයාට එරෙහිව යෙදෙවිය හැකි බැවිනි. සමකාලීන ධනවාදය තුල සමාගම් වූ කලී රජය තරම්ම බලගතු ආයතනයෝය. අති මහත් බලයක් ආර්ථික තලය තුල මෙකී සමාගම් තුල සංකේන්ද්‍රනය වී තිබේ. දේශපාලන ප‍්‍රභූ තන්ත‍්‍රයක් පමනක් නොව ආර්ථික ප‍්‍රභූ තන්ත‍්‍රයක් ද ඒ අනුව පවතී. සංකේන්ද්‍රනය වූ දේශපාලන බලය මානව හිමිකම් කඩ කරන විට ඊට එරෙහිව පවතින සම්මතයන් සංකේන්ද්‍රනය වූ ආර්ථික බලය විසින් මානව හිමිකම් කඩ කරන විට නොපවතින්නේ ඇයි? ස්වකීය වෘත්තීය අයිතිවාසිකම් කඩ වීමට එරෙහිව එකී අයිතීන් කඩන ස්මාර්ට් ෂර්ට්ස් හිමිකාරීත්වයට එරෙහි මානව අයිතිවාසිකම් නඩු පැවරීමේ අයිතිය කම්කරුවන්ට තිබිය යුතු නොවේද? මූලික අයිතිවාසිකම් නීතිය පුද්ගලික අංශයද ආවරනය කල යුතු බවට වූ සටන්පාඨය මේ මොහොතේ ඉදිරිපත් කල හැකි රැඩිකල් ප‍්‍රජාතාන්ත‍්‍රීය ඉල්ලීමකි.

මානව හිමිකම් කොමිසම වැනි ආයතන ගැන ඉදිරිපත් විය හැකි ග‍්‍රාම්‍ය වාමාංශික කියැවීමක් නම් මේවා ධනපති ආයතන නිසා මේවායෙන් සත පහක වැඩක් නැත යන්නය. ඒ අනුව ශිෂ්‍ය උද්ඝෝෂනයට අදාලව එම කොමිසම දුන් තීන්දුව අවශ්‍ය නම් ‘ජනතා විරෝධය උරා ගැනීමට ඇටවූ ධනපති උප්පරවැට්ටියක්’ කියා ද කිව හැක. මෙබදු අදහසක තිබෙන දුර්වලතාවය වනුයේ උපරි ව්‍යුහයේ සාපේක්ෂ ස්වාධීනත්වය පිලිබඳ වැදගත් සංකල්පය එය විසින් ග‍්‍රහනය කොට ගෙන නොතිබීමයි. දේශපාලන-නෛතික තලය සමාජයේ උපරි ව්‍යුහයට අයත්වූවක් වන අතර අවසාන විග‍්‍රහයේ දී ඒවායේ හැඩය නිර්නය වීමට ආර්ථික තලය බලපෑම් සහගත වූවත් මෙම තල තුල ඒවායේම වූ පැවැත්මක් හා තර්කනයක් පවතී. වාමාංශය කල යුත්තේ එකී තර්කනය තුල පවතින ප‍්‍රතිවිරෝධතා හඳුනාගෙන ඒවා රැඩිකල්කරනය කිරීම සඳහා මැදිහත්වීම් කිරීමය.

මානව හිමිකම් කොමිසම විසින් පෙන්නුම් කොට තිබෙන ප‍්‍රජාතාන්ත‍්‍රීය විභවය ලිබරල් සීමාව ඉක්මවා යන පරිමානයට පුලුල් කිරීමට ක‍්‍රියාමාර්ග තේරීම මෙකී ආයතන හුදු ධනපති උපක‍්‍රම ලෙස හෙලාදැකීමට වඩා බෙහෙවින් විප්ලවීය වනුයේ ඒ අර්ථයෙනි. සමකාලීන පංති අරගලය රාජ්‍යයෙන් පිටත මෙන්ම රාජ්‍යය තුල ද පවතින්නක් බවත්, රාජ්‍යය තුල තිබෙන ප‍්‍රතිවිරෝධය තුල විප්ලවවාදීන් දේශපාලනය කල යුතු බවත් වාමගාමී චින්තකයෙක් වූ නිකොස් පුලන්සාස් කියන විට ඔහු අදහස් කරන්නේ මෙන්න මේ වර්ගයේ පුලුල් නිර්මානශීලී ප‍්‍රවේශයකි.